Gezond tandvlees is lichtroze van kleur, ligt strak tegen de tanden/kiezen aan en bloedt niet of nauwelijks bij het tandenpoetsen/-flossen/-stoken of eten.
Ontstoken tandvlees kan rood, slap en gezwollen zijn en gemakkelijk bloeden bij aanraking, b.v. tijdens het tandenpoetsen. Als de ontsteking zich beperkt tot de rand van het tandvlees, heet dit gingivitis.
	De ontsteking kan zich echter nog verder uitbreiden in de richting van het kaakbot. Het tandvlees laat dan los en de ontsteking kan uiteindelijk het kaakbot aantasten, waardoor de hoogte van het kaakbot vermindert vermindert en tanden/kiezen los kunnen gaan staan. Vérgaande afbraak van kaakbot met ontsteking wordt parodontitis genoemd.
Ook kan het tandvlees zich terugtrekken en kan men last krijgen van gevoelige tanden en kiezen, doordat de tandhalzen bloot komen te liggen. Er kan tevens sprake zijn van een vieze smaak of slechte adem, maar dit hoeft niet altijd zo te zijn. Uiteindelijk kunnen de tanden en kiezen door parodontitis zoveel van hun houvast verliezen, dat ze uitvallen.

Oorzaken

De oorzaak van parodontitis zit in de tandplak, waarin vele soorten bacteriën huizen, die van persoon tot persoon een verschillende mate van ontstekingspotentie hebben. Vandaar dat de ene persoon meer last kan hebben van ontstekingen dan de andere persoon.

Deze tandplak zit op de tanden, maar bevindt zich ook in de pocket. Door goed te poetsen kunt u zelf veel van de tandplak verwijderen, maar soms groeit de tandplak voort in de pocket in de richting van het kaakbot, langs de wortel(s). Het tandvlees laat dan los van de tand of kies, waardoor nog meer ruimte ontstaat voor nieuwe plak om aan te groeien en zich verder een weg naar het kaakbot te banen. Als tandplak niet verwijderd wordt, verandert dit uiteindelijk in tandsteen.

Onderzoek: door de tandarts of mondhygiëniste

Omdat er dus niet altijd klachten aanwezig hoeven te zijn die duiden op tandvleesproblemen, gebruikt de tandarts een zogenaamde pocketsonde om tandvleesproblemen op te sporen. Met deze sonde voelt en meet hij, hoe diep de pocket van elke tand of kies is. Op deze manier wordt een pocketstatus vervaardigd. Als er ook gekeken wordt hoeveel tandplak er aanwezig is (plakindex) en hoe snel het tandvlees bloedt (bloedingsindex), dan wordt dit een parodontiumstatus genoemd. Met röntgenfoto's kan de tandarts beoordelen in hoeverre het kaakbot is aangetast door de ontsteking.

Als de situatie echt zeer ernstig is, wordt een enkele keer ook onderzocht welke bacteriën zich in de mond bevinden en voor welke antibiotica deze gevoelig zijn, zodat de latere behandeling met antibiotica ondersteund kan worden.

Behandeling

De behandeling van parodontitis is erop gericht al uw tanden en kiezen zo lang mogelijk te behouden en begint met een goede mondhygiëne, zoals u deze zelf kunt toepassen.

Door dagelijks minstens tweemaal gedurende minstens twee minuten per keer uw tanden te poetsen met een tandenborstel, kunt u zelf de tandplak verwijderen die zich boven het tandvlees bevindt.

Met de tandenborstel kunt u echter niet goed zelf tussen tanden en kiezen in reinigen. Hiervoor bestaan tandenstokers, tandfloss en ragers, waarmee u de ruimte tussen de tanden en kiezen kunt reinigen.

De tandplak en tandsteen die zich diep in de pockets bevindt, kunt u echter zelf niet verwijderen. Dit wordt door de tandarts of mondhygiëniste gedaan met speciale instrumenten, al of niet onder plaatselijke verdoving. Na deze reiniging van het gebit verdwijnt de ontsteking meestal en hecht het tandvlees zich weer aan de tand of kies. Het is mogelijk dat door de uitgebreide reiniging uw tandvlees tijdelijk wat gevoeliger is en zelfs iets terugtrekt, waardoor u last zou kunnen krijgen van gevoelige tandhalzen. Door nu elke dag te poetsen, voorkomt u het ontstaan van een nieuwe ontsteking.

Na uitgebreide poetsinstructies wordt uw gebit vervolgens nauwlettend in de gaten gehouden en regelmatig gecontroleerd op het bestaan van restontstekingen. Het kan namelijk voorkomen dat het niet gelukt is alle tandsteen uit de verdiepte pockets te verwijderen. In een enkel geval zal er dan besloten worden tot het verrichten van een zogenaamde "flapoperatie".

Bij een flapoperatie maakt de tandarts onder verdoving in een beperkt gebied het tandvlees los, zodat hij de pockets tot op hun diepste punt goed kan reinigen. Daarna wordt het tandvlees weer vastgehecht. Na de flapoperatie is alle tandsteen verwijderd en kan de wond rustig genezen, wat ongeveer een weekje duurt.

Na de flapoperatie kunt u last van enige pijn en zwelling van het tandvlees hebben, wat goed te bestrijden is met paracetamol volgens voorschrift (in de apotheek zonder recept verkrijgbaar).

Het is belangrijk, dat het tandvlees na de flapoperatie enkele weken alle rust krijgt om te genezen. Gedurende die tijd mag u dan ook het gebit niet schoonhouden door middel van poetsen, flossen of stoken. Tegen de vorming van nieuwe plak moet u gedurende deze tijd een chloorhexidine-bevattend mondspoelmiddel, tandgel of spray gebruiken, dat de vorming van bacteriën en daarmee de vorming van plak, tegengaat. De tandarts geeft u hier een recept voor mee.

Na de verwijdering van eventuele hechtingen beoordeelt de tandarts of u uw gebit weer gewoon mag gaan reinigen, zoals u is uitgelegd.

Ondanks de grondige reiniging van het gebit door de tandarts of mondhygiëniste en een eventuele flapoperatie (indien nodig), zal het niet altijd lukken alle ontstoken tandvlees weg te halen en zodoende de behandeling te laten slagen. Zo is het niet mogelijk tussen de wortels van één kies te komen, waar zich ook tandplak en ontsteking kan bevinden. Soms loopt het kaakbot ook onder een te scherpe hoek om er goed bij te kunnen, of is er al teveel kaakbot aangetast en verdwenen. In deze gevallen kan de ontsteking voortschrijden en gaat het verdwijnen van kaakbot gewoon verder. Dan zal het helaas soms toch noodzakelijk zijn (enkele) tanden of kiezen te trekken. De tandarts zal met u in zo'n geval de mogelijkheden bespreken voor een vervanging van de verloren kies of tand door middel van b.v. een brug of prothese.

Na de behandeling

Na de flapoperatie trekt het tandvlees zich meestal wat terug, waardoor uw tandhalzen iets bloot komen te liggen. Dit kan gevoeligheid veroorzaken bij het poetsen, bij het eten of drinken van koude en warme spijzen. Meestal trekt dit na een tijdje weg. Eventueel kan de tandarts een soort beschermende lak op de tandhalzen aanbrengen. Ook zijn de blootliggende tandhalzen gevoeliger voor cariës. Pas uw eetgewoonten aan en matig het gebruik van suiker.

Let u goed op, dat uw mondhygiëne op peil blijft en houdt u zich goed aan de poetsinstructies! Alleen als u elke dag uw gebit goed schoon houdt en alle tandplak verwijdert, voorkomt u dat nieuwe ontstekingen ontstaan en uw gebit dus langer behouden blijft. Vaak is langere begeleiding en contrôle door de tandarts of de mondhygiëniste nodig.

  terug